Sự thanh thản và thế giới tâm linh

memoir #13 | 2011 | acrylic, charcoal, oil pastel on silk paper canvas mounted | 77 x 51.5 cm

“những bàn tay biết tưởng tượng” E.Jabes

Khai sinh của thế giới bắt đầu với những dấu hiệu, con người viết lên cát, lên đá, lên vách hang động rồi lên thân thể mình bằng cách trang điểm hay xăm mình. Các mặt nền đó vẫn luôn được sử dụng để làm sống động những chất vấn, những lo sợ, và cả hy vọng của mọi thời đại.

Trần Văn Thảo tiếp nhận những dấu hiệu đó và biến nó thành của mình; tay anh chạy, ngưng, rồi lại thấm thoắt, hãm lại, rảo bước, rồi lại bắt đầu; như một máy ghi địa chấn, nó nhận, truyền rồi ghi chép lại. Cứ thế liên tiếp những đường cung, đoạn thẳng, những đường tròn, dấu chấm. Một tác phẩm mau lẹ nhưng tinh tế và hiệu quả chỉ có thể được tạo ra duy nhất bởi sự nhạy cảm của tác giả, từ cội nguồn duy nhất là trái tim. Toàn phần hồn của nghệ sỹ ở đó, gỡ bỏ mạng che. Bàn tay sắp đặt những vạch đen trên cái trắng ngần của nền bố. Cả một cuộc đua dài chỉ trong một hơi thở, không mong muốn hoàn thiện hay thỏa mãn, chẳng gì khác ngoài lạc thú sáng tạo mãnh liệt. Ta cảm được sự hân hoan của nghệ sỹ, sự cuồng nhiệt được lên tiếng, ta nhận thấy giai điệu của bàn tay và dường như có thể nghe được tiếng cọ lướt trên mặt bố. Tài năng cũng như sự độc đáo của nghệ sỹ nằm ở cái khả năng sẵn có đó, sự tìm kiếm những chuyển động mạnh mẽ, sắc thái mô đun, ánh sáng chính xác.

Một tác phẩm của sự thanh thản và thế giới tâm linh. Mặt nền là một màn hình ân cần đón nhận mắt ta tản mạn và lang thang tùy hứng, giữa màu đen và màu trắng – trong trẻo và cần thiết để làm thoáng bố cục, màu đỏ – thật hiện hữu và tất yếu, như lò than trong bóng tối, như ngọn lửa từ cái sâu thẳm của đêm hạ nơi thôn dã. Những vạch ngang, dấu phẩy, dấu chấm, những vòng tròn được phác thảo một cách tự nhiên có phần lóng ngóng, định hạn một không gian ma thuật, như cái vòng tròn thiêng liêng của đô vật Sumo Nhật được định hạn bởi những dây thừng lớn và muối biển, như địa hạt của các thầy phù thủy vùng Siberia hay Alaska nơi tận cùng Bắc Mỹ.

Bề mặt không ngừng hít thở và Trần văn Thảo với một niềm thích thú hiển nhiên, tiếp tục vẽ, mô tả, đồ lại những dấu hiệu huyền bí mang đậm nét tâm linh, bao bọc chúng bằng ánh sáng, điều chỉnh lại vị trí và biên đạo trong cái không gian hạn hẹp của tác phẩm, cho chúng giai điệu và linh hồn. Cũng chỉ với những phương tiện tối giản như giấy lụa, mực đen và chút màu, anh tạo ra một thế giới thật riêng tư của tự do, mà ở đó mỗi người trong chúng ta đều nhạy cảm với nó, vậy nên, chẳng ai thoát khỏi nó.

Michel Bohbot
Chuyên gia Nghệ thuật Đương đại
Sử gia Hội họa